1 Aralık 2024’te yürürlüğe giren "Tam
Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Yönetmelik", otonom
araç teknolojilerinin geliştirilmesi ve düzenlenmesi açısından bir kilometre
taşı niteliği taşıyor. Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, bu düzenlemenin
Türkiye’nin otomotiv sanayisini uluslararası arenada rekabetçi kılacak bir
fırsat sunduğunu vurguladı ve "Düzenleme, ülkemizin Avrupa Birliği
standartlarıyla uyumunu güçlendirecek. Ancak, başarı için altyapının
geliştirilmesi, AR-GE yatırımlarının artırılması ve yerli üreticilerin
desteklenmesi şart. Türkiye’nin bu alandaki hukukçular ve uzmanlarla
çalışarak daha sağlam bir zemin oluşturması gerekir. "Türkiye’nin ihracat
potansiyelini artırmak için otonom otobüsler ve toplu taşıma çözümleri gibi
niş alanlarda inovatif uygulamalara yönelmesi gerektiğini düşünüyoruz.
Avrupa'da otonom otobüs kullanımı giderek artıyor ve Türkiye'nin bu
pazara odaklanması büyük fırsatlar sunabilir." açıklamasında bulundu.
Geçtiğimiz günlerde Resmî Gazete ’de duyurulan yönetmelik, otonom araçların
güvenlik standartları, çevresel etkiler ve veri güvenliği gibi kritik alanlarda önemli
gereklilikler belirliyor. “Avrupa Birliği standartlarıyla uyumlu düzenleme, ülkemizi
otomotiv teknolojilerinde bir adım öne taşıyacak. Ancak, bu dönüşümün başarıya
ulaşması için yerli üreticilere yönelik teşviklerin artırılması ve altyapının
güçlendirilmesi kritik öneme sahiptir,” diyen Aşçı, sektörün bu fırsatı değerlendirmek
için üzerine düşeni yapması gerektiğini ifade etti ve “Otonom araç teknolojileri,
sadece mobiliteyi değil, ekonomiyi ve yaşam kalitesini de dönüştürecek.” dedi.
Hukuki altyapı ve Avrupa standartları otonomda önemli unsurlar
Otonom araç gündemi ve gelişimi, birçok hukuki tanımlama ve çerçeveyi de
beraberinde getirdi. Aşçı, bu alanda Avrupa standartları ve değerlendirmeleri
çerçevesinde Türkiye’deki hukukçuların da derinlemesine çalışmalar yapması
gerektiğini aktardı: “Hukuki altyapının netleşmesi hem üreticiler hem de kullanıcılar
için güvence sağlayacaktır. Özellikle araç kazalarında sorumluluğun belirlenmesi, veri
güvenliği ve sistem arızalarına yönelik yasal çerçevelerin oluşturulması, bu
dönüşümün sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor.”

Türkiye bu yönetmelikle ihracat potansiyelini artırabilir
Otonom araç teknolojilerinin küresel pazardaki büyüklüğü hızla artıyor. 2023’te 30
milyar doları aşan sektörün, 2030’a kadar %23,2 yıllık bileşik büyüme oranıyla
büyümesi bekleniyor. Almanya gibi ülkeler, otonom araç test merkezlerine yaptıkları
yatırımlarla bu alandaki liderliklerini pekiştirirken, Çin ve ABD gibi devler de AR-GE
süreçleri ve tüketici odaklı inovasyonlarla dikkat çekiyor. “Türkiye, bu yönetmelikle
uluslararası standartlara uyum sağlayarak ihracat potansiyelini artırabilir. Örneğin,
Avrupa’da toplu taşımada kullanılan otonom otobüs sayısı 2022’de 500’ü geçti.
Türkiye’nin bu alandaki inovatif uygulamalara öncülük etmesi hem ekonomiye hem
de sürdürülebilirliğe katkı sağlayacaktır,” diyen Aşçı, sektörün geleceğine dair
umutlarını dile getirdi.
Trafik kazalarını azaltma potansiyeli küçümsenmemeli
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her yıl 1,35 milyon insan trafik kazalarında
hayatını kaybederken, 50 milyon kişi yaralanıyor. Bu kazaların %95’i insan hatasından
kaynaklanıyor. Aşçı, “Otonom araçlar, insan hatalarını minimize ederek bu kayıpları
azaltma potansiyeline sahip. Güvenlik odaklı bu inovasyonlar, sadece sürüşü değil,
yaşam kalitesini de iyileştirecek. Otonom araç teknolojileri, sadece kazaları
önlemekle kalmayacak, aynı zamanda trafik akışını iyileştirerek yaşam
kalitesini artıracak. Şarj altyapısı ve yenilenebilir enerji entegrasyonu
hızlandırılmalı.” ifadelerini kullandı.
Öncülük edersek sektöre yön veririz
Öte yandan Motor Aşin CEO’su Aşçı, yönetmelikteki teknik terimlerin ve kısaltmaların
son kullanıcı tarafından anlaşılır hale getirilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, çevresel
sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi hedeflerine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi
yaptı: “2030’a kadar küresel otonom araçların %60’ının elektrikli olması
bekleniyor. Türkiye’nin bu sürece öncülük etmesi, çevre dostu teknolojilere
liderlik etmemizi sağlayacaktır. Kısacası Yönetmelik, Türkiye için bir
başlangıç. Bundan sonra yapılacak her hamle, ülkemizi geleceğin otomotiv
teknolojilerinde güçlü bir konuma taşıyacaktır.”