Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, çocuk ve ergenlerin uyku düzeninin akademik başarıdan ruh
sağlığına kadar pek çok alanı etkilediğini işaret etmektedir. Özellikle ergenlik dönemindeki öğrencilerin
biyolojik saatleri yetişkinlerden farklı işlemektedir. Medicana International İzmir Hastanesi Çocuk Sağlığı
ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Özge Yendur, “2023-2024 yıllarında yayınlanan çok sayıda bilimsel çalışma,
sirkadiyen ritmin (vücudun biyolojik saati) ergenlik döneminde önemli değişiklikler gösterdiğini ortaya
koydu. Ergenler erişkinlere kıyasla daha geç uyuma eğiliminde olabilmektedir. Bu, zorla değiştirilmeye
çalışılmamalıdır. Ancak bu durumda yeterli uyku süresini karşılayabilmek adına uyku hijyeni ve daha
erken saatlerde uyumayı teşvik edecek yaklaşımlar geliştirilmelidir. Ayrıca geç saatte uyumanın fiziksel
sorunlarla daha sık karşılaşılmasına sebebiyet verebileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur” dedi.

Gündüz daha iyi konsantre olabiliyorlar

Güncel araştırmalar, geç saatte başlayan okullarda öğrencilerin daha başarılı olduğunu göstermektedir.
Uzm. Dr. Özge Yendur, “Başarının çocukların uyandıklarında ve okula giderken gün ışığını görmesiyle ilgili
olduğu belirtilmektedir. Örneğin, sabah 08:00’de başlayan derslerde devamsızlık oranının yüzde 10 daha
yüksek olduğu, öğrencilerin derslerde uyuduğu görülmektedir. Geniş kitlelerde öğrencilerle yapılan uzun
süreli ve gün ışığı saatlerine göre yapılan karşılaştırmalar çok ses getirdi. Daha geç başlangıç saatleri olan
okullarda öğrencilerin daha uzun ve kaliteli uyku uyudukları için derslerine daha iyi konsantre
olabildikleri, daha yüksek akademik performans gösterdikleri ve daha az ruh sağlığı veya fiziki sorunlar
yaşadıkları sonucuna varıldı” ifadelerini kullandı. Hafta içi yetersiz uyuyan öğrencilerin hafta sonu telafi
uykusuyla bilişsel performanslarını koruyabildiklerini ekleyerek, “Ancak bu telafi uykusunun aşırıya
kaçılmaması şartıyla düzenli olması gerekiyor. Ayrıca sabah güneş ışığına maruz kalmanın öğrenmeyi ve
ruh halini olumlu etkilediği de kanıtlandı. Bu nedenle uyku sağlığını önceliklendirmemiz gerekiyor” dedi.

Uyku-uyanma ritmi oluşturmasına destek olun

Uzm. Dr. Özge Yendur, ailelere çocuklarına sağlıklı uyku alışkanlığı kazandırmaları için şu önerilerde
bulundu: “Çocuğunuzun doğal uyku-uyanma ritmini oluşturmasına destek olun. Bunu önceliklendirmesi
için gerekli hijyenik uyku ortamını oluşturun. Gece sakin ve loş ışık, ılık bir duş, dişlerin fırçalanması, kısa
bir kitap okuma, uyku rutininin oluşmasına yardımcı olabilir. Yatmadan 1-2 saat önce ekran kullanımı
sınırlandırılabilir. Çocuğun odasının sabah güneş ışığı alması, uyanıklığı artırabilir. Sabah, kahve, çay gibi
uyarıcı içeceklerden kaçınılmalı, çocuğun kendi biyolojik aktivitesi ile canlanmasına izin verilmelidir.”