Süreci 2005’ten bu yana takip ediyoruz

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç konuyla ilgili bir açıklama yaparak “2005’ten bu

yana takip ettiğimiz bu süreçten umutluyuz, katkılarımızı sunmak üzere yakından takip ediyoruz”

dedi. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun 14. Maddesi’ne göre, tarımsal

üretim potansiyeli yüksek, toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovaların, büyük ova

koruma alanı olarak belirlenmesi, gerek gıda güvenliğinin sağlanması, gerekse de gelecek kuşakların

gıda hakkının güvence altına alınması açısından büyük önem taşıyor. Böylelikle bu alanlarda toprak

bozulumu önlenirken, tarım alanlarının tarım dışı amaçlara tahsis edilmesi de engellenmiş olacak.

13 yılda 4,5 İstanbul kadar toprak kaybettik

TEMA Vakfı’nın 2005’te 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun hem yazılması

hem de yasalaşmasına katkıda bulunduğunu hatırlatan Ataç, “Tarım arazilerimizin korunması başta

gıda güvenliği olmak üzere topraklarımızı gelecek nesillere bozulmadan bırakabilmemiz için de son

derece önemli. Türkiye 2001’den itibaren tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 9’unu kaybetti. 2001

yılında 26,4 milyon hektar olan tarım arazilerimiz, 2014 yılında 24 milyon hektara geriledi. 13 yılda

4,5 İstanbul büyüklüğünde (2,4 milyon hektar) tarım arazisi kaybettik. İşte bu nedenle, Gıda Tarım

ve Hayvancılık Bakanlığı’nın büyük ovaların belirlenmesine ilişkin adımını son derece önemli

buluyoruz” dedi.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Konya ve Ankara illerinin

toplam büyüklüğüne yakın (6,5 milyon hektar) bir alan kaplayan 184 adet büyük ova belirlendi. Bu

alan Türkiye’deki toplam tarım arazilerinin %24’ünü oluşturuyor. Bundan sonraki süreçte, Bakanlık

tarafından belirlenen 184 adet alan, illerde Toprak Koruma Kurulları’nın da görüşleri alınarak,

Bakanlar Kurulu kararı ile koruma alanı ilan edilecek. Bugüne kadar aralarında Edirne, Bilecik,

Bingöl, Diyarbakır, Maraş, Adana, Nevşehir, Niğde, Kütahya, Uşak, Muğla, Eskişehir’in de olduğu

12’den fazla Toprak Koruma Kurulu’nda büyük ovalar değerlendirildi. Edirne Ovası, Bilecik’te

Gölpazarı Karaağaç Ovası, Gölpazarı Ovası, Bozüyük Ovası, Bingöl Ovası, Diyarbakır’da Ergani Ovası,

Dicle Ovası, Bismil Ovası, Kahramanmaraş’ta Türkoğlu Ovası, Narlı Ovası, Kahramanmaraş Ovası,

Elbistan Ovası, Adana’da Çukurova, Nevşehir’de Acıgöl Ovası, Niğde’de Misli Ovası, Çiftlik Ovası,

Emen Ovası, Altunhisar-Çukurkuyu Ovası, Kütahya’da Aslanapa Ovası, Çavdarhisar Ovası, Altıntaş

Ovası, Simav Ovası, Tavşanlı Ovası, Uşak’ta Baltalı Ovası, Uşak Ovası, Banaz Ovası, Sivaslı Ovası ile

Muğla’da Gökova, Köyceğiz Ovası, Dalaman Ovası, büyük ova değerlendirmesine alındı.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada belirlenen ovaların en büyüğü 729 bin hektarla Konya

Merkez Ovası, en küçüğü 21 hektarla Burdur Yeşil Ovası. Konya'da toplam 1 milyon hektarlık alana

sahip 13, Ankara'da 66 bin hektarlık alana sahip 8, Samsun’da 136 bin hektar alana sahip 3 farklı ova

bulunuyor. Şanlıurfa'da da 295 bin hektarlık Ceylanpınar Ovası ve 201 bin hektarlık Harran Ovası

Bakanlık tarafından büyük ova olarak belirlenenler arasında.

TEMA süreci takip etmeye devam edecek

TEMA Vakfı, 2005’te 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun hem yazılması hem

de yasalaşmasına katkıda bulundu. Haziran 2007’de, Bursa’da, bakanlık yetkilileri, uzmanlar, bilim

insanları ve TEMA yetkililerinin katıldığı bir çalıştay düzenlendi. 2010’da TEMA Vakfı tarafından

Eskişehir’de yeniden bir çalıştay düzenlenerek “Arazi Kullanım Planlaması Yönerge Taslağı”

hazırlandı. Yine, 2010 Haziran ayında Arazi Kullanım Planlaması Yönerge Taslağı ile “büyük ova

koruma yol haritası ve teknik format” hakkında bizzat dönemin Tarım ve Köyişleri Bakanı’na sunum

yapıldı. 2011 Ocak ayında Bakanlık Müsteşarı ve ilgili genel müdürlere sözlü sunuşlar yapılarak,

TEMA tarafından hazırlanan “Arazi Kullanım Planlaması Yönerge Taslağı ve Büyük Ova Koruma Yol

Haritası ve Teknik Formatın” incelenerek yürürlüğe konulması talep edildi. Bu talepler sonuçsuz

kalmadı ve 2011 Mayıs ayında bu kez Bakanlığın talebi üzerine, TEMA Vakfı Tarımsal Üretimi

Geliştirme Genel Müdürlüğü yetkilileriyle ortak çalışma yaptı. Tüm bunların sonucunda Bakanlık,

“Büyük Ova Koruma Teknik Formatını” kabul ederek taşra örgütüne yönelik bir talimat haline

getirdi.

Daha sonra da süreci takip eden TEMA Vakfı, 2011’de, Bursa’da Ziraat Mühendisleri Odası ile

birlikte Amaç Dışı Tarım Arazisi Kullanımı ve Büyük Ova Paneli’ni düzenledi. TEMA Vakfı, 2011’de ve

2015’te genel seçimlere katılan tüm siyasi partilere yönelik hazırladığı TEMA Vakfı Ekosiyaset

Bildirgesi’nde de büyük ovaların koruma altına alınmasını talep etmeye devam etti.

TEMA Vakfı, Toprak Koruma Kurulları vasıtasıyla, Büyük Ovaların belirlenmesi sürecini izlemeyi

sürdürüyor.

Umut Yeşertiyoruz! TEMA Vakfı