Kanserin artık önlenebilir bir hastalık olması son yıllarda konuya verilen önemi arttırmıştır.

2013 yılında   “Dünya Kanser Bildirge” si yayınlanmış ve bu bildirgede global kanser yüküne 

değinilerek kanser kontrolünün önemi vurgulanmış, ana hedef  “Kansere bağlı erken ölümlerin 

engellenmesiyle beraber kanser tanısı alanlarda yaşam oranlarının ve yaşam kalitesinin 

artırılması”  olarak belirlenmiştir. Bu hedef doğrultusunda,  her yıl 4 Şubat Dünya Kanser Günü’nde, 

Uluslararası Kanser Kontrol Örgütü (UICC) ve ortak kuruluşları, milyonlarca ölüme neden olan ve 

pek çoğu önlenebilir olan kanser hastalığına karşı toplumsal bilinci artırmak, farkındalık yaratmak 

amacıyla tüm dünyada kampanyalar düzenlemektedir. Ülkemizde yılda yaklaşık 175 bin kişiye kanser 

teşhisi konulmaktadır. Kanserli olguların yaklaşık üçte ikisi erkeklerde görülmekte olup, bölge veya 

şehirlerimiz arasında kanser görülme sıklığı açısından önemli farklılıklar 

bulunmamaktadır. Önlenmesinden, erken tanısına, tedavisine ve palyatif bakımına kadar uzanan, 

oldukça geniş bir yelpazede, oldukça meşakkatli, multidisipliner bir süreç kanser mücadelesi.

Kanserlerin üçte biri ise ikincil korumayla, yani erken tanı ile kontrol edilebilmekte ve kanser 

ölümleri azaltılabilmektedir. Meme, kalın bağırsak ve rahim ağzı kanserleri şikayetsiz erken tanının, 

yani hayat kurtarmanın mümkün olduğu kanserlerdir. Bunun için uygun tanı yöntemleri belirli 

aralıklarla sağlıklı bireylere uygulanarak toplum taramaları yapılır.  Ülkemizde de ulusal tarama 

standartlarına bağlı olarak meme, kolorektal ve serviks kanserleri taramaları yapılmakta ve toplumun 

kanserler konusundaki farkındalığı arttırılmaya çalışılmaktadır. Bu tarama programı kapsamında; 40-69 

yaş arası kadınlara meme kanseri taramasına yönelik olarak her iki yılda bir mamografi, 30-65 yaş 

kdınlara beş yılda bir rahim ağzı kanseri taramasına yönelik HPV-DNA testi ve 50-70 yaş arasındaki 

kişilere kolorektal kanser taramasına yönelik GGK(Gaitada gizli kan) tarama testleri uygulanmaktadır.

           İzmir Halk Sağlığı Müdürlüğü olarak, 4 Şubat Dünya Kanser Günü’nde halkımızın özen 

göstermesini istediğimiz yaklaşımı, “birdenbire yakalanmak istemiyorsan sağlıklı yaşayarak kanseri her 

gün sav” şeklinde özetleyerek, şu konulara dikkatlerini çekmek isteriz:

       * Kanser, korunma yolları olan bir hastalıktır

           Doğru korunma stratejileri ile kanser vakalarının üçte biri önlenebilir. Çevresel etkenler kanser 

oluşumunda % 90-95 oranında etkilidir. Kanser oluşumunda etkisi olan kötü beslenme, sedanter  yaşam, 

tütün ve alkol kullanımı ile güneş ışığının zararlı etkilerine maruz kalma gibi çevresel etkenlerin kontrol 

altına alınması kanser görülme sıklığını azaltacaktır. Dolayısıyla sağlıklı yaşam davranışları ile kansere 

karşı korunulabilmekte ve tarama programları sayesinde erken teşhis konularak yaşam süreleri 

uzatılabilmektedir.

          *Kanserden korunmak istiyorsan kötü etkenlerden uzak dur. Birincil korunma, yani 

doğrudan korunma, bilinen risk faktörlerinden uzak durma yoluyla hastalığı önlemeye yöneliktir 

ve kanserde en etkili korunma yoludur. Kanserlerin üçte biri bu yolla

Bir bireyin kansere yakalanmasını etkileyen faktörler; genetik, biyolojik, davranışsal ve çevresel olarak 

sıralanabilir. Kanserlerin üçte biri önlenebilir, üçte biri erken yakalanabilir, geriye kalan üçte biri ise 

uygun tedavi ve destek tedaviden yararlanabilir. Davranışsal ve çevresel faktörlerin azaltılması ve 

kontrolü, kanser hastalığının oluşum risklerini azaltmaya ve seyrini değiştirmeye yönelik eylemin temel 

taşı niteliğindedir. Sigara, kötü hava, stresli bir yaşam, sağlıksız gıdalar kanser olmamıza neden olan en 

önemli etkenler. Kötü arkadaş insanı kötü eder misali bu etkenlerden uzak durarak, bu yöndeki olumsuz 

alışkanlıklarımızı değiştirerek, dünyada ve ülkemizde sebebi bilinen ölümler sıralamasında, kalp ve 

damar hastalıklarından sonra ikinci sırada yer alan, maddi, manevi kayıplarının yanı sıra sosyoekonomik 

yönden de yük teşkil eden kanser hastalığından en baştan korunmuş oluruz.