Meme, akciğer ve kolorektal
kanserler en sık görülen kanserlerin başında geliyor. Kolorektal kanserler hem erkeklerde
hem de kadınlarda en sık görülen kanserler içinde üçüncü sırada yer alıyor. Sindirim
sisteminin bir parçası olan bağırsakların son bölgesini oluşturan rektumda gelişen kolorektal
kanserlerden korunmak için beslenme, egzersiz, kilo yönetimi ve düzenli doktor kontrolleri
gibi konularda yaşam tarzı değişiklikleri yapması gerekiyor. Tüm kanserlerde olduğu gibi
koloraktal kanserlerde de erken teşhis, tedavinin planlaması ve başarısında büyük önem
taşıyor. Memorial Şişli Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Esra Kaytan
Sağlam, “Kolorektal Kanser Farkındalık” ayı kapsamında kolorektal kanserlerin nedenleri,
belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.
İyi huylu polipler zamanla kötü huylu tümöre dönüşebiliyor
Kolon ve rektum tümörleri, sindirim sisteminin bir parçası olan bağırsaklar ve bağırsakların
son bölgesini oluşturan rektumda gelişen bir kanser türüdür. Kolorektal kanserler, genellikle
polip adı verilen küçük, iyi huylu tümörlerin zaman içinde tümöre dönüşmesiyle ortaya
çıkmaktadır. Kronik kabızlık, ailevi polip sendromları, aşırı kilo, sedanter yaşam tarzı ve
beslenme alışkanlığı kolorektal kansere yakalanma riskini artırmaktadır. Kolorektal
kanserlerde bazı risk faktörleri kontrol edilemez. Ancak yaşam tarzınızdaki küçük
değişikliklerle bu riskleri azaltmak mümkündür. Sağlıklı bir diyet, lifli gıdalardan zengin
beslenme, düzenli egzersiz, sigara ve alkol kullanımından uzak durmak gibi önlemler kolon
ve rektum tümörleri riskini azaltabilmektedir. Kolorektal kanser riskini en aza indirmek için bu
önlemleri almanız gerekir;
1. Sebze, meyve, kepekli tahıl ve baklagiller gibi yüksek lifli sağlıklı besinleri tüketin,
sindirim sisteminizi düzenleyerek kolon sağlığınızı destekleyin.
2. Kırmızı ve işlenmiş et tüketimini sınırlayın.
3. Düzenli egzersiz yapın
4. Kilonuzu koruyarak kontrol altında tutun
5. Alkol ve sigara kullanımını sınırlayın ya da tamamen bırakın
6. D vitamini seviyenizi kontrol edin
7. Kolonoskopi taramanızı düzenli yaptırın
Bağırsak alışkanlıklarındaki belirtileri hafife almayın
Rektumda yeni oluşmaya başlayan tümörler sinsi bir şekilde ilerleyerek ilk başta belirti
vermemektedir. Ancak ishal veya kabızlık atakları gibi anormalden bağırsak değişimleri hafife
alınmaması gerekir. Kolarektal kanser belirtileri şunlardır;
 Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik
 Geçmeyen ishal veya kabızlık atakları
 Karın ağrısı
 Kanlı dışkılama veya dışkıda renk değişikliği
 İştah kaybı
 Halsizlik ve sürekli yorgunluk
 Kansızlık
 Sebepsiz kilo kaybı

50 yaşından sonra kolonoskopi yaptırmayı ihmal etmeyin
Tüm hastalıklar veya kanser türlerinde olduğu gibi kolorektal kanserleri önleme veya erken
tanı için düzenli sağlık kontrolü ve önerilen tarama testleri büyük önem taşımaktadır.
Kolonoskopi tetkiki ile kolon ve rektum tümörlerini erken aşamada tespit etmek mümkündür.
Özellikle anemi (kansızlık) olan kişilerin kontrollerinde bağırsak tümörleri akla gelmelidir.
Sağlıklı bireylerde endoskopi ve kolonoskopi 50 yaşından sonra önerilmekte ve alınan
sonuca göre 3-5 yılda bir tekrarlanması gerekmektedir. Ailevi yatkınlığı olan bireylerin ise
kontrol ve kolonoskopileri ailede kolon kanseri görülen en genç kişi yaşından 10 yıl önce
başlanmalıdır. Aile hikayesinde kolorektal ya da başka kanser hikayesi olan kişilerde 40 yaş
ve öncesi kolonoskopi ve kontroller tekrarlanmalıdır.
Erken teşhis tedavi şansını artırıyor
Kolon tümörlerinde tedavi başlangıcı cerrahi olmasına rağmen rektum kanserinde onkolojik
tedavilerle başlamak önerilmektedir. Günümüzde gelişen teknolojilerle görüntü
kılavuzluğunda yapılan radyoterapi rektum kanserinin lokal tedavisinde önemli role sahiptir.
Eş zamanlı uygulanan kemoterapi hapları ile birlikte hastalığın kontrol oranları artmıştır.
Onkolojik tedavilerin kombine kullanımı ile her 3 hastadan birinde tümör tamamen
kaybolmakta ve özellikle makata yakın yerleşen tümörlerde organ korunarak cerrahisiz
hastalıktan kurtulmak mümkün olmaktadır. Onkoloji tedavi yanıtına göre cerrahi tüm
tedavilerden sonra planlanabilir. Kemoterapi ajanlarındaki çeşitlilik yaygın evre hastalıkta bile
uzun süreli kontrol oranlarını beraberinde getirmiştir. Kolon ve rektum tümörlerinde hastanın
bütüncül değerlendirilmesi gerekir. Tedavi sırasındaki beslenme, bağırsak bakterilerinin
durumu (mikrobiata) ve D vitamini takviyeleri gibi ayrıntılar tedavi başarısında önemlidir.
Hastalığın yaygınlık durumunun belirlenmesi ve konu ile ilgilenen tüm hekimlerin ortak kararı
ile tedavi planlanması hastalıktan kurtulmakta en önemli unsurlardandır.